مصاحبه رادیو زمانه با من، به بهانه ترجمه دو رمان تورگنیف خوانی و سفر فلیشا و ترجمه دیگر آثار او که فعلا گرفتار وزارت ارشادند. این مصاحبه را در سایت رادیو زمانه بخوانید. البته اگر فیلترشکن دارید!
۱۳۸۸ خرداد ۵, سه‌شنبه
۱۳۸۸ اردیبهشت ۲۹, سه‌شنبه
«یک زن بدبخت» براتیگان منتشر شد
این سفرنامه داستانی آخرین اثری است که ریچارد براتیگان نوشته اما چند سال پس از مرگش منتشر شد. ترجمه شیوای حسین نوش آذر لذت خواندن این کتاب را دوچندان می کند. نوش آذر پیش از این هم رمان "پس باد هم چیز را با خود نخواهد" براتیگان را ترجمه کرده بود که انتشارات مروارید آن را منتشر کرد.
در سایت حسین نوش آذر درباره این کتاب بیشتر بخوانید.
+ نوشته شده توسط الاهه دهنوی در پنجشنبه 31 اردیبهشت1388
رمان "سفر کرده ها"
این روزها در کنار هزار تا کار دیگر سرگرم خواند رمان "سفرکرده ها" نوشته حسین نوش آذر هستم که نشر نی به تازگی آن را منتشر کرده است. نوش آذر در گفتگو با ایسنا گفت:
«سفرکرد ه ها» يک رمان تلفيقي است؛ تلفيقي از داستان خانوادگي، رمان سياسي (تريلر سياسي)، داستان اجتماعي و رمان شخصيت. اين داستان از منظر چهار شخصيت روايت مي شود و هر يک از شخصيت ها گوشه اي از حوادث زندگي خانوادگي، اجتماعي و سياسي شان را که در تابستان تا پاييز سال کودتاي 28 مرداد اتفاق افتاده، روايت مي کنند. اين نويسنده افزود: يکي از اين چهار شخصيت، يک زن آلماني به نام ماري لوئيس است که به حسب تصادف با يکي از نمايندگان مجلس هجدهم در باکو آشنا مي شود و به جست وجوي شوهرش که در جنگ جهاني دوم مفقود شده، به ايران سفر مي کند و بدين ترتيب به خانواده نماينده مجلس راه پيدا مي کند. اين سفر به ماجراهايي مي انجامد که از طريق آنها مي توانيم به زمينه هاي اجتماعي، خانوادگي و سياسي خشونت و سرکوب در سال هاي پس از کودتا پي ببريم و به يک درک تاريخي برسيم؛ از چگونگي شکل گيري وقايعي که بعدها، بعد از آن سرخوردگي ها به انقلاب اسلامي و قيام يکپارچه مردم بر ضد حکومت پهلوي انجاميد. نوش آذر عنوان كرد: از جذابيت هاي داستان، تلاشم به عنوان نويسنده براي بازسازي تهران قديم با قهوه خانه ها، گردشگاه ها، گورستان ها و آيين هاي مردم در آن سال ها است و از آن جا که يکي از شخصيت هاي محوري اين داستان، نماينده مردم کرمانشاه در مجلس هجدهم است، از دريچه چشم او با شهر کرمانشاه و بخصوص با ايل سنجابي هم آشنا مي شويم.
۱۳۸۸ اردیبهشت ۲۷, یکشنبه
آثار بلقیس سلیمانی در سومین نشست ادب و اندیشه دانشگاه تهران نقد و بررسی شد
به گزارش خبرنگار فارس، نشست «بازي‌هاي سه‌گانه» در نقد و بررسي آثار بلقيس سليماني عصر روز سه شنبه 22 ارديبهشت در باشگاه دانشجويان دانشگاه تهران برگزار شد.
در اين نشست سعيد سبزيان مترجم و منتقد ادبي گفت: آثار سليماني يك ويران‌شهري است كه انسان‌ها در يك جامعه رو به تباهي دست و پا مي‌زنند و براي هم نقشه مي‌كشند و مايه تباهي هم هستند و به جاي اين كه مايه آرامش هم باشند براي هم دسيسه مي‌چينند و نقشه قتل همديگر را مي‌كشند.
وي افزود: نويسنده با نگاه منفي دنيا را مي‌بيند كه من اين منفي‌نگري را ارزش‌گذاري نمي‌كنم؛ اما او جنبه‌هاي پليد بشر را ترسيم مي‌كند.
سبزيان عنوان كرد: اگر ادبيات را آيينه جامعه بدانيم خانم سليماني جهت آينه را به سمت زشتي‌ها گرفته و انسانيت را برخلاف بسياري از نويسندگان كه اشرف مخلوقات مي‌دانند، به دروغ تكريم نمي‌كند.
اين منتقد ادبي رمان اول سيلماني به نام «بازي عروس و داماد» را بسيار قوي توصيف كرد و گفت: رمان «خاله‌بازي» هم اثري قوي است، ولي خانم سليماني در آخرين اثر خود با نام «بازي آخر بانو» نزول كرده است.
وي تأكيد كرد: شما در اثر آخر خانم سليماني حس نمي‌كنيد مغلوب احساسات نويسنده هستيد و يا با تكنيك‌هاي قوي داستاني مواجه‌ايد، ولي در هر سه اثر خانم سليماني نويسنده‌اي را مي‌بينيد كه دغدغه فرم دارد و مضاميني را انتخاب مي‌كند كه گاهي موضوعات ممنوعه است و قدرت ايشان در روايت طوري است كه آن را پوشانده است.
سبزيان با اشاره به پست مدرن بودن يا رئاليست بودن آثار سليماني اظهار داشت: تعريف يك مكتب خاص براي نويسنده امروز كار سختي است؛ آن جا كه بحث هويت‌هاي پاره پاره انسان‌ها مطرح مي‌شود آثار سليماني به رومانتيسم نزديك مي‌شود؛ هر چند نويسنده تلاش زيادي در آثارش مي‌كند كه رئاليستي بنويسد، اما آثارش رئاليستي نيست.
وي با اشاره به اين جمله كه «ما هنوز از مدرنيسم گذر نكرده‌ايم كه بخواهيم به پست مدرن برسيم» گفت: اين حرف آن قدر براي من مضحك است كه مثلا بگوييم كسي كه مي‌خواهد قرمه‌سبزي درست كند حتما بايد در حياط خانه‌اش سبزي و لوبيا بكارد.
اين منتقد ادبي تناقض در افكار، كنايات و چند معنايي‌ها و گره‌هاي معنايي را از ويژگي‌هاي پست مدرن در آثار سليماني توصيف و تصريح كرد: مرزهاي تأليف ارسطويي چنان در هم شكسته شده كه شما نمي‌توانيد اين مرزها را مشخص كنيد. مثلا در آثار سليماني صفحه اول شعر مي‌بينيد و در يك جاي ديگر با روايت گزارشي مواجه‌ايد.
سبزيان بينامتنيت را از ديگر خصوصيات آثار سليماني دانست و گفت: در آثار پست مدرن، هويت يكي ديگر از مولفه‌هاست كه در آن ديگر انسان‌ها به افراد مذهبي، پرهيزگار و ... تقسيم نمي‌شوند و از صبح تا غروب هر كدام از آنها هزار انسان هستند.
وي با اشاره به انتقاد برخي به وجود شخصيت‌هاي اتوبوسي در آثار سليماني گفت: اين همان رئاليستي بودن آثار ايشان است كه آدم‌هايي مي‌آيند و بعد مي‌روند.
سبزيان پس از خوانش نقادانه پساساختارگرايانه و پست مدرن در آثار سليماني به بُعد دارويني در آثار وي پرداخت و برخي از شخصيت‌هاي آثار سليماني را در نظريه داروين بررسي كرد.
***
نگار شريف مترجم دانشگاه و ديگر سخنران اين جلسه با طرح اين پرسش كه چرا يك اثر ايراني را با نظريات ادبي كه ريشه در غرب دارد بررسي مي‌كنيم، بيان داشت: ديگر اين موضوعات حد و مرزي ندارد.
وي «بازي عروس و داماد» را نوعي فلش فيكشن دانست كه ضربه مي‌زند.
شريف اظهار داشت: اينكه اثر اجازه دهد خوانش‌هاي مختلفي از آن داشته باشيم، مثل خوانش دارويني كه هرگز به فكر من نمي‌رسيد، نشان از قدرت اثر دارد.
وي به تبيين «بازي كردن» و «بازي خوردن» از نوع روانشناختي از آثار سليماني پرداخت و نتيجه گرفت كه اين مفهوم در قسمت ابتدايي «بازي آخر بانو تحميلي» است.
***
بلقيس سليماني نويسنده نيز در اين جلسه گفت: خيلي‌ها از من مي‌پرسند چرا از زن‌ها مي‌نويسم؟ به خاطر اين كه ما زن هستيم و تجربه زن‌ها را بهتر مي‌شناسيم. هر چند گاهي هم حس مي‌كنم هنوز زن‌ها را نمي‌شناسيم. چون شرايطي پديد مي‌آيد كه آدم‌ها تغيير مي‌كنند.
وي افزود: من در شخصيت‌هايم رد پاي شرايط را مي‌بينم كه از آن به عنوان جبر شرايط نام مي‌برم. شما اگر در وضعيت طبيعي عقيم بودن به دنيا بياييد يك شرايطي براي شما به وجود مي‌آورد و يا سپري كردن بهترين دوران زندگي‌تان در جنگ‌ها شرايط ديگري را براي شما پديد مي‌آورد.
سليماني اضافه كرد:البته گاهي من نتوانستم اين شرايط را خوب دربياورم اما همه هدفم اين بود كه به شرايط بپردازم.
نويسنده رمان «خاله بازي» تصريح كرد: هر خواننده‌اي يك بار ديگر با خواندنش كتاب را مي‌نويسد و از قصد نويسنده فراتر مي‌رود و چيزهايي كشف مي‌كند كه ممكن است اصلا حواس نويسنده به آنها نبوده باشد.
وي اذعان داشت: هر نقدي را كه بر آثارش مي‌خواند، انگار اثرش را از زاويه ديد ديگري مورد مطالعه قرار مي‌دهد.
سليماني بيان داشت: نسل من خود را در بيابان‌ها و خيابان‌ها كشف و خوديابي كرد. برخلاف اين نسل كه در تعطيلي تاريخي بسر مي‌برد ما خيال مي‌كرديم مي‌توانيم تاريخ را عوض كنيم.
وي داستان‌هاي اين نسل را داستان‌هاي فردي ناميد و گفت: ما وقتي هم فردي مي‌نويسيم ديالكتيك رابطه فردي و اجتماعي را مد نظر قرار مي‌دهيم. مثلا نازايي در يك جامعه كشاورزي و صنعتي متفاوت است، ولي ممكن است كسي آن را از زاويه ديد فردي خود ببيند. من اين طور نمي‌بينم و آن را در كنار اجتماع قرار مي‌دهم.
سليماني ادامه داد: از طرفي نسل ما قدري شاخك‌هايش تيز شده بود كه اگر اتفاقي آن طرف دنيا مي‌افتد مي‌خواست از آن مطلع شود. به همين دليل نگاه نسل ما كل‌نگرانه شد كه نمي‌خواهم آن را ارزش‌گذاري كنم.
وي در خصوص ادعاي سبزيان مبني بر پست مدرن بودن آثارش گفت: پست مدرنيسم براي من يك وضعيت نبود كه در آن قرار بگيرم بلكه يك شيوه بود. من به شدت يك آدم سنتي هستم و هنوز هم به تار و پود زندگي سنتي پايبندم، اما آن قدر متعصب نيستم كه در را به روي مولفه‌هاي پست مدرن ببندم.
سليماني خاطر نشان كرد: ساختار ذهني ما بسيار سنتي است. مني كه با آثار رئاليستي تربيت شده‌ام، نمي‌توانم ساختار ذهنم را بشكنم. مسئله من نيستم، مسئله توان است. من اولين كتاب‌هايي كه خواندم آثار دكتر شريعتي يا صمد بهرنگي بود و بعد آثار رئاليستي را خواندم. به همين دليل مي‌گويم ساختار ذهنم اين گونه شكل گرفته است.
منبع: خبرگزاری فارس
در اين نشست سعيد سبزيان مترجم و منتقد ادبي گفت: آثار سليماني يك ويران‌شهري است كه انسان‌ها در يك جامعه رو به تباهي دست و پا مي‌زنند و براي هم نقشه مي‌كشند و مايه تباهي هم هستند و به جاي اين كه مايه آرامش هم باشند براي هم دسيسه مي‌چينند و نقشه قتل همديگر را مي‌كشند.
وي افزود: نويسنده با نگاه منفي دنيا را مي‌بيند كه من اين منفي‌نگري را ارزش‌گذاري نمي‌كنم؛ اما او جنبه‌هاي پليد بشر را ترسيم مي‌كند.
سبزيان عنوان كرد: اگر ادبيات را آيينه جامعه بدانيم خانم سليماني جهت آينه را به سمت زشتي‌ها گرفته و انسانيت را برخلاف بسياري از نويسندگان كه اشرف مخلوقات مي‌دانند، به دروغ تكريم نمي‌كند.
اين منتقد ادبي رمان اول سيلماني به نام «بازي عروس و داماد» را بسيار قوي توصيف كرد و گفت: رمان «خاله‌بازي» هم اثري قوي است، ولي خانم سليماني در آخرين اثر خود با نام «بازي آخر بانو» نزول كرده است.
وي تأكيد كرد: شما در اثر آخر خانم سليماني حس نمي‌كنيد مغلوب احساسات نويسنده هستيد و يا با تكنيك‌هاي قوي داستاني مواجه‌ايد، ولي در هر سه اثر خانم سليماني نويسنده‌اي را مي‌بينيد كه دغدغه فرم دارد و مضاميني را انتخاب مي‌كند كه گاهي موضوعات ممنوعه است و قدرت ايشان در روايت طوري است كه آن را پوشانده است.
سبزيان با اشاره به پست مدرن بودن يا رئاليست بودن آثار سليماني اظهار داشت: تعريف يك مكتب خاص براي نويسنده امروز كار سختي است؛ آن جا كه بحث هويت‌هاي پاره پاره انسان‌ها مطرح مي‌شود آثار سليماني به رومانتيسم نزديك مي‌شود؛ هر چند نويسنده تلاش زيادي در آثارش مي‌كند كه رئاليستي بنويسد، اما آثارش رئاليستي نيست.
وي با اشاره به اين جمله كه «ما هنوز از مدرنيسم گذر نكرده‌ايم كه بخواهيم به پست مدرن برسيم» گفت: اين حرف آن قدر براي من مضحك است كه مثلا بگوييم كسي كه مي‌خواهد قرمه‌سبزي درست كند حتما بايد در حياط خانه‌اش سبزي و لوبيا بكارد.
اين منتقد ادبي تناقض در افكار، كنايات و چند معنايي‌ها و گره‌هاي معنايي را از ويژگي‌هاي پست مدرن در آثار سليماني توصيف و تصريح كرد: مرزهاي تأليف ارسطويي چنان در هم شكسته شده كه شما نمي‌توانيد اين مرزها را مشخص كنيد. مثلا در آثار سليماني صفحه اول شعر مي‌بينيد و در يك جاي ديگر با روايت گزارشي مواجه‌ايد.
سبزيان بينامتنيت را از ديگر خصوصيات آثار سليماني دانست و گفت: در آثار پست مدرن، هويت يكي ديگر از مولفه‌هاست كه در آن ديگر انسان‌ها به افراد مذهبي، پرهيزگار و ... تقسيم نمي‌شوند و از صبح تا غروب هر كدام از آنها هزار انسان هستند.
وي با اشاره به انتقاد برخي به وجود شخصيت‌هاي اتوبوسي در آثار سليماني گفت: اين همان رئاليستي بودن آثار ايشان است كه آدم‌هايي مي‌آيند و بعد مي‌روند.
سبزيان پس از خوانش نقادانه پساساختارگرايانه و پست مدرن در آثار سليماني به بُعد دارويني در آثار وي پرداخت و برخي از شخصيت‌هاي آثار سليماني را در نظريه داروين بررسي كرد.
***
نگار شريف مترجم دانشگاه و ديگر سخنران اين جلسه با طرح اين پرسش كه چرا يك اثر ايراني را با نظريات ادبي كه ريشه در غرب دارد بررسي مي‌كنيم، بيان داشت: ديگر اين موضوعات حد و مرزي ندارد.
وي «بازي عروس و داماد» را نوعي فلش فيكشن دانست كه ضربه مي‌زند.
شريف اظهار داشت: اينكه اثر اجازه دهد خوانش‌هاي مختلفي از آن داشته باشيم، مثل خوانش دارويني كه هرگز به فكر من نمي‌رسيد، نشان از قدرت اثر دارد.
وي به تبيين «بازي كردن» و «بازي خوردن» از نوع روانشناختي از آثار سليماني پرداخت و نتيجه گرفت كه اين مفهوم در قسمت ابتدايي «بازي آخر بانو تحميلي» است.
***
بلقيس سليماني نويسنده نيز در اين جلسه گفت: خيلي‌ها از من مي‌پرسند چرا از زن‌ها مي‌نويسم؟ به خاطر اين كه ما زن هستيم و تجربه زن‌ها را بهتر مي‌شناسيم. هر چند گاهي هم حس مي‌كنم هنوز زن‌ها را نمي‌شناسيم. چون شرايطي پديد مي‌آيد كه آدم‌ها تغيير مي‌كنند.
وي افزود: من در شخصيت‌هايم رد پاي شرايط را مي‌بينم كه از آن به عنوان جبر شرايط نام مي‌برم. شما اگر در وضعيت طبيعي عقيم بودن به دنيا بياييد يك شرايطي براي شما به وجود مي‌آورد و يا سپري كردن بهترين دوران زندگي‌تان در جنگ‌ها شرايط ديگري را براي شما پديد مي‌آورد.
سليماني اضافه كرد:البته گاهي من نتوانستم اين شرايط را خوب دربياورم اما همه هدفم اين بود كه به شرايط بپردازم.
نويسنده رمان «خاله بازي» تصريح كرد: هر خواننده‌اي يك بار ديگر با خواندنش كتاب را مي‌نويسد و از قصد نويسنده فراتر مي‌رود و چيزهايي كشف مي‌كند كه ممكن است اصلا حواس نويسنده به آنها نبوده باشد.
وي اذعان داشت: هر نقدي را كه بر آثارش مي‌خواند، انگار اثرش را از زاويه ديد ديگري مورد مطالعه قرار مي‌دهد.
سليماني بيان داشت: نسل من خود را در بيابان‌ها و خيابان‌ها كشف و خوديابي كرد. برخلاف اين نسل كه در تعطيلي تاريخي بسر مي‌برد ما خيال مي‌كرديم مي‌توانيم تاريخ را عوض كنيم.
وي داستان‌هاي اين نسل را داستان‌هاي فردي ناميد و گفت: ما وقتي هم فردي مي‌نويسيم ديالكتيك رابطه فردي و اجتماعي را مد نظر قرار مي‌دهيم. مثلا نازايي در يك جامعه كشاورزي و صنعتي متفاوت است، ولي ممكن است كسي آن را از زاويه ديد فردي خود ببيند. من اين طور نمي‌بينم و آن را در كنار اجتماع قرار مي‌دهم.
سليماني ادامه داد: از طرفي نسل ما قدري شاخك‌هايش تيز شده بود كه اگر اتفاقي آن طرف دنيا مي‌افتد مي‌خواست از آن مطلع شود. به همين دليل نگاه نسل ما كل‌نگرانه شد كه نمي‌خواهم آن را ارزش‌گذاري كنم.
وي در خصوص ادعاي سبزيان مبني بر پست مدرن بودن آثارش گفت: پست مدرنيسم براي من يك وضعيت نبود كه در آن قرار بگيرم بلكه يك شيوه بود. من به شدت يك آدم سنتي هستم و هنوز هم به تار و پود زندگي سنتي پايبندم، اما آن قدر متعصب نيستم كه در را به روي مولفه‌هاي پست مدرن ببندم.
سليماني خاطر نشان كرد: ساختار ذهني ما بسيار سنتي است. مني كه با آثار رئاليستي تربيت شده‌ام، نمي‌توانم ساختار ذهنم را بشكنم. مسئله من نيستم، مسئله توان است. من اولين كتاب‌هايي كه خواندم آثار دكتر شريعتي يا صمد بهرنگي بود و بعد آثار رئاليستي را خواندم. به همين دليل مي‌گويم ساختار ذهنم اين گونه شكل گرفته است.
منبع: خبرگزاری فارس
رمان "سفر فلیشا"
ويليام ترور نويسنده ايرلندي ساکن انگلستان دو سه سالي است که به چهره يي آشنا براي خوانندگان فارسي زبان بدل شده است. «تورگنيف خواني» اولين اثر اين نويسنده بود که با ترجمه الاهه دهنوي به فارسي ترجمه شد. اين اثر را بسياري از منتقدان «مادام بواري» ايرلندي لقب داده اند. داستان احساس برانگيز و تلخ دختري در يک شهرستان کوچک ايرلند که براي فرار از ملال زندگي خانوادگي با مغازه داري در شهر ازدواج مي کند. اما اين دو نفر کوچک ترين دلبستگي به همديگر ندارند. با اين وجود شرايط اجتماعي و اقتصادي راه حلي برايشان باقي نمي گذارد. شوهر بر اثر فشارهاي رواني به نشخواري رو مي آورد و زن که رابطه پاکي با پسرخاله بيمارش دارد، بعد از مرگ پسرخاله تعادل رواني اش را از دست مي دهد. پس از آن مجموعه داستان «و رز گريه کرد» از ويليام ترور با ترجمه آذر عالي پور و از طرف نشر افراز منتشر شد. اين مجموعه شامل داستان هاي کوتاه عالي اين نويسنده بود؛ داستان هايي که در آن ظرافت و چيره دستي نويسنده در تصوير کردن اعماق روح و روان شخصيت هايش آشکار شد. ترور مثل داستان کوتاه نويسان نسل اول تصويرگر زندگي مردمان له شده و فرودست اجتماع است. اما الاهه دهنوي که اين نويسنده برجسته را به خوانندگان ايراني معرفي کرد، ترجمه رمان مهم ديگري از ترور را از طرف نشر مرواريد منتشر کرد. اين رمان «سفر فليشا» است که آتوم اگويان فيلمساز معروف کانادايي ارمني هم در سال 1999 فيلمي از روي آن ساخته است. «سفر فليشا» داستاني است که با وجود زمينه هاي روانشناختي عميق و جدي بسيار پرکشش و جاذبه است. فليشا دختر خانواده فقيري در ايرلند است که برخلاف ميل پدر و برادرانش- که جزء مبارزان استقلال ايرلند هستند- با پسر ايرلندي که در انگلستان زندگي مي کند و براي تعطيلات به زادگاهش آمده، رابطه دارد. بعد از تعطيلات پسر به انگلستان بازمي گردد. مدتي بعد فليشا که بارداري اش آشکار شده، به انگلستان مي رود تا پسر را پيدا کند. اما وقتي به شهر مقصد مي رسد، متوجه مي شود با اين اطلاعات ناقص، پيدا کردن پسر تقريباً ناممکن است. در انگلستان با مرد چاق مرموزي آشنا مي شود که ظاهراً قصدي جز کمک رساني به او ندارد. اما خواننده ابعاد ديگر زندگي مرد را هم مي بيند. او مرد تنهايي است که خاطرات مبهمي از زنان قبلي زندگي اش دارد. «سفر فليشا» هم نمايانگر ظرافت ها و توانايي هاي شگفت انگيز اين نويسنده در ترسيم وضعيت هاي رواني پيچيده آدم هاي مستاصل است و هم قصه يي است پرتعليق، جذاب و خواندني. اين رمان برنده جوايز معتبر وايتبرد و ساندي اکسپرس شده و نامزد جايزه آيريش تايمز اينترنشنال هم بوده است. قيمت کتاب 4200 تومان است.
۱۳۸۸ اردیبهشت ۱۷, پنجشنبه
نشر اختران از نمایشگاه کتاب بازماند
بروز مشکلی عجیب از سوی وزارت ارشاد سبب شد تا انتشارات اختران از حضور در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بازبماند. اختران یکی از معتبرترین ناشران خصوصی کشور است که از سال 1379 تاکنون در زمینه های تاریخ، علوم سیاسی، علوم اجتماعی و ادبیات داستانی فعالیت می کند. کتاب هایی از حسن قاضی مرادی، پرویز رجبی، خسرو شاکری، ماشاءالله آجودانی و عباس میلانی از سوی این ناشر منتشر شده است.
در سایت سرو/ پایگاه فرهنگ و هنر ایران بخوانید.